Strings After Night Shift

Sa tuwing uwian ko mula sa panggabing shift sa Ortigas, dumidiretso na ako sa barangay hall ng Kapitolyo para mag-aral ng banduria.

Each time I get off my night shift in Ortigas, I head straight to the Kapitolyo barangay hall to learn the bandurria.

Hindi man ako lumaki sa pamilyang musikero, sumisiksik sa tenga ko ang tugtog tuwing umaalingawngaw ang ensayo ng rondalla—parang tawag ng umagang hindi pa sumisikat.

I may not have grown up in a musical family, but the music wedges into my ears whenever the rondalla rehearsal echoes—like a call from a dawn that hasn’t yet broken.

Sa unang tatlong linggo, puro kalyo, putol-putol na himig, at panay pagalaw ni Kuya Lando sa kamay ko: "Huwag mong barubalin ang kuwerdas; pakinggan mo muna ang katabi mo at kumapit ka sa tunog niya."

In the first three weeks there were only calluses, choppy melodies, and Kuya Lando constantly moving my hand: "Don’t roughhouse the strings; listen to the one beside you and latch onto their sound."

Nakakahiya man, kinapitan ko na lang ng tiyaga; sabi nga ng matatanda, hindi uubra ang yabang kapag ang mga daliri'y nanggigilid pa sa nota.

Embarrassing as it was, I just held on with patience; as the elders say, swagger won’t work when your fingers are still skirting the notes.

Sa tuwing nagbabanta ang antok, dinudukot ko ang baon kong kapeng barako, at sa isang higop, para akong binatukan ng bukas na bintana.

Whenever sleepiness threatened, I fished out my stash of barako coffee, and with a sip it felt like an open window gave me a good smack.

Isang gabi, pinaupo ako sa tabi ng octavina at pinatiyempo sa "Bayan Ko"—doon ko naramdaman ang bigat ng tugtog, na parang sabay-sabay lumuwag ang dibdib sa buong silid.

One night they seated me beside the octavina and had me keep time with "Bayan Ko"—that’s when I felt the heft of the music, as if chests all over the room loosened together.

Hindi perpekto ang mga kuwerdang tinipa ko, pero kumakatas ang saya kapag nagkakatagpo ang himig at hininga.

The strings I plucked weren’t perfect, but joy seeped out whenever melody and breath met.

Pag-uwi, kapit pa sa daliri ko ang amoy ng barnis at pawis, at may bagong pakiramdam na para bang napalaki ko ang mundo, kahit kapiraso.

On the way home, the smell of varnish and sweat still clung to my fingers, and there was a new feeling, as if I had made the world a little bigger.

Kinabukasan, habang nakatutok sa monitor at paulit-ulit na gumagalaw ang mga numero, napapadulas ang isip ko sa arpeggios na parang tubig sa yero sa unang ulan.

The next day, facing the monitor as the numbers looped again and again, my mind would slip into arpeggios like water skimming over a tin roof at the first rain.

Dahan-dahan, natutong makinig bago pumulupot ang mga daliri; natutong huminto sa pagitan ng mga nota, dahil doon lumilitaw ang saysay.

Slowly, I learned to listen before letting my fingers curl; I learned to pause between notes, because that’s where meaning appears.

Kaya nang magyaya si Kuya Lando na tumugtog sa pistang-bayan, hindi na ako umatras; sabi ko, kung maririnig ng kapitbahay ang tamang himig mula sa bagitong kamay, baka pati ako, sa wakas, marinig ko rin ang sarili ko.

So when Kuya Lando invited me to play at the town fiesta, I didn’t back out; I said that if the neighbors can hear the right tune from a novice’s hands, maybe I’ll finally hear myself too.