Cyn i ni sylweddoli ei bod hi eisoes yn nos Wener, roedden ni’n rhedeg rhwng Arcadau Caerdydd yn chwilio am fwrdd gwag.
Yn y diwedd, cawsom sedd wrth y ffenestr mewn bwyty bach swynol lle’r oedd arogl menyn brown a rosmari yn cymysgu â sŵn cloc hen ffasiwn.
Daeth y gweinydd, yn siarad Cymraeg di-lol, a dywalltodd ddŵr ac estynnodd fara cyn i ni hyd yn oed edrych ar y fwydlen.
Roedd y dewisiadau fel sgwrs dda: oen dan gramen hallt, pysgodyn â’i groen yn grimp, a chennin wedi’u tostio’n ysgafn mewn menyn brown.
Mi wnes i geisio bod yn gall a dweud, “Byddai’n well gen i’r llysieuaidd heno,” tra roedd Eleri, y ffrind newydd, yn chwerthin dan ei ffroen ac yn awgrymu ein bod ni’n rhannu popeth.
Er nad oeddwn i’n ffan o leoliadau swnllyd, doedd dim unman yn y ddinas a oedd yn teimlo llai fel “pysgodyn allan o ddŵr” i mi na’r gornel honno.
Pan gyrhaeddodd y platiau, daeth tawelwch o’r math sy’n dweud mwy na chanmoliaethau: llithrodd y saws o’r sosban fach fel llif bach, a suddion yr oen aeth â ni’n syth at flas y mynyddoedd.
Rhannom ni’r prydau heb fawr o eiriau—rhwng y fforc a’r gyllell roedd cytundeb, a rhwng y platiau roedd chwilfrydedd yn neidio fel tân dan y badell.
Cyn pen dim, roedd y croen cras ar y pysgodyn yn chwalu pob amheuaeth, a’r cennin yn rhoi cysur fel blanced ar ddiwrnod glawog.
Wedi’r prif gwrs, doedd dim angen i neb ein darbwyllo i rannu pwdin bara â halen môr a saws caramel—porthiant i’r enaid cyn i’r bil ymddangos fel pe bai’n newyddion da.
O’r gegin, clywsom leisiau’n canu Yma o Hyd, ac roedd rhywbeth yn y cyfanwaith yn dweud bod bwyta’n gallu bod yn ffrind, nid yn unig yn weithred.
Ar y ffordd allan, diolchodd y gweinydd am ein Cymraeg—“mae fel halen ar bob pryd,” meddai—ac aethon ni adref yn ysgafn, yn llawn y math o ddistawrwydd sy’n para’n hirach na blas.